gorfod

Ond fel y gwyddoch, trwy hyn, a thrwy fy nhrafodaethau gydag arweinwyr awdurdodau lleol ledled Cymru, gwyddom eu bod wedi gorfod gwneud dewisiadau anodd iawn dros nifer o flynyddoedd.

But as you'll know, through this, and, I think, my discussions with local authority leaders across Wales, we know that they've had to make really difficult choices over a number of years.

Mae'r lefelau uchaf erioed o ddyled ynni yn golygu bod llawer o bobl yn byw mewn cartrefi oer sy'n gollwng gwres ac yn gorfod dogni gwresogi ar draul hanfodion eraill, er anfantais i'w hiechyd a'u lles.

Record levels of energy debt mean that many people are living in cold, leaky homes and are having to ration heating at the expense of other essentials, to the detriment of their health and well-being.

Mae'r awdurdodau lleol yn gweld hwnna fel ffordd o grynhoi'r sefyllfa ac yn ffordd o beidio â gorfod defnyddio'r rhybudd terfynol, mewn ffordd.

Local authorities see that as a way of summarising the situation and a way of not having to use that final warning, in a way.

Mae cynghorau, fel y gwyddom ni, hyd yn oed yn gorfod talu am fynediad cyhoeddus i draethau a marinâu—arian a ddylai aros yma yng Nghymru.

Councils, as we know, even have to pay for public access to beaches and marinas—money that should stay here in Wales.